Categorie: opinie

De overheid boekt nagenoeg geen verbetering bij de toepassing van verplichte (informatieveiligheid)standaarden. Slechts een op de drie internetdomeinen (36 procent) voldoet aan alle regels. 

Onlangs vond voor de tiende keer NLSecure[ID] plaats. Een jubileumeditie, maar ook eentje die misschien wel urgenter was dan ooit. We zitten in een zogenaamde ‘grey zone’ en Nederland krijgt steeds vaker te maken met digitale bedreigingen. Hackaanvallen, spionage en sabotage zijn geen theoretische risico’s meer. Ze gebeuren dagelijks, bij bedrijven én in de maatschappij. Tijdens NLSecure[ID] 2026 kwamen 750 specialisten uit overheid, bedrijfsleven en de securitywereld bij elkaar om één vraag te bespreken: hoe zorgen we ervoor dat Nederland beter beschermd is tegen digitale aanvallen? Het antwoord bleek niet simpel. Technologie speelt een rol, maar minstens zo belangrijk zijn samenwerking, organisatiecultuur en heldere afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is.

Begin februari werd duidelijk dat telecomprovider Odido is getroffen door een grootschalige cyberaanval. Via phishing wisten aanvallers toegang te krijgen tot medewerkersaccounts, waarna zij persoonsgegevens van miljoenen accounts buitmaakten. Het incident raakt aan fundamentele vragen over digitale weerbaarheid en de bescherming van persoonsgegevens in een tijd waarin grote organisaties enorme hoeveelheden data verwerken. Wat zegt dit lek over de staat van cybersecurity in Nederland? En welke verantwoordelijkheden rusten op bedrijven wanneer persoonsgegevens op straat komen te liggen? Sascha van Schendel, universitair docent Data Protection & Cybersecurity, en Wouter Scherpenisse, promovendus cybersecurity en rechtsstaat, beiden werkzaam aan Erasmus School of Law en binnen het Erasmus Center of Law and Digitalization (ECLD), geven antwoord op deze vragen.

Moderne oorlogsvoering is hybride. Dus niet langer uitsluitend tanks en troepen, maar evenzeer cyberaanvallen, elektronische oorlogsvoering en autonome drones. ‘Centraal staat command & control: de realtime-integratie, fusie en analyse van gegevens uit diverse bronnen’, weet Henri van Soest van onderzoeksorganisatie Rand Europe.

De massale lek van klantgegevens bij Odido past in een bredere, structurele ontwikkeling dat bedrijven kwetsbaar zijn voor identiteitsmisbruik. De meeste grote incidenten ontstaan doordat criminelen met iemands identiteit aan de haal gaan in combinatie met gebrekkige basismaatregelen.

Cybercriminaliteit lijkt zich in een soort van ‘perfect storm’-scenario te bevinden. Cyberaanvallen worden niet alleen frequenter, ze verlopen ook exponentieel sneller. Drie factoren staan daarbij voorop, en versterken elkaar. Artificiële intelligentie is daar één van.

Afgelopen zaterdag kampte een atoomklok van het National Institute of Standards and Technology (NIST), verantwoordelijk voor de tijdsaanduiding op internet, met een storing. Daardoor verspreidden de NIST NTP-tijdservers enige tijd een foutieve tijd. Dat kan leiden tot applicatiestoringen. Hoewel de afwijking in dit geval miniem was, stelt NIST dat het voorval aangeeft dat organisaties altijd meerdere NTP-bronnen moeten gebruiken voor een correcte tijdsinstelling van cruciale systemen.

Ruim driekwart van de organisaties denkt het beheer van accounts met speciale rechten op orde te hebben en bijvoorbeeld klaar te zijn voor de inzet van AI-agents. In de praktijk ligt de situatie vaak heel anders, blijkt uit Amerikaans onderzoek.