Op een zonnige vrijdagmiddag delen Cyber Security Raadsleden Lokke Moerel en Bibi van den Berg hun opvattingen over de oprichting van een Cyber onderzoeksinstituut. Eind 2017 nam de Tweede Kamer een motie aan waarin de regering werd verzocht de mogelijkheden daarnaar te onderzoeken. Die verkenning is inmiddels in volle gang.

Heet hangijzer is vooral of dit onderzoeksinstituut een virtuele samenwerking wordt tussen de betreffende universiteiten of dat er een fysiek instituut komt waar de betreffende wetenschappers elkaar ook zullen tegenkomen. Moerel en van den Berg gaat het allemaal niet ver en snel genoeg, … we hebben een bijenkorf nodig waar iedereen in en uit vliegt en waarin veel publieke en private samenwerking is.

Lokke Moerel is Senior Of Counsel Morrison & Foerster LLP en hoogleraar Global ICT Law aan de Universiteit Tilburg. Zij helpt bedrijven wereldwijd met de implementatie van nieuwe digitale technologieën en verleent crisis-assistentie als bedrijven te maken krijgen met een cyber aanval. Bibi van den Berg is hoogleraar Cybersecurity Governance aan de Universiteit Leiden. Zij kijkt in haar onderzoek met een sociaal- en geesteswetenschappelijke bril naar cybersecurity als maatschappelijk en bestuurlijk vraagstuk. Moerel: Als er een serieuze cyber aanval is op een bedrijf, zie ik knelpunten in de beschikbare kennis en handjes om bedrijven goed bij te kunnen staan. In grote zaken moeten we uitwijken naar aanbieders uit andere landen om genoeg op te kunnen schalen. De expertise in Nederland hangt op een handjevol aanbieders en dan nog op specifieke individuen. Die kunnen ook zo maar vertrokken zijn naar bijvoorbeeld een bedrijf als Google of een initiatief zoals in Saarbrücken in Duitsland, waar tientallen miljoenen in cybersecurity onderzoek worden geïnvesteerd.’

Van den Berg: ‘Cybersecurity is een groot domein, en nog vrij versnipperd. Verschillende actoren zijn bezig op een ander continentje op de landkaart en er zijn niet veel verbindingen tussen deze continenten.’ Moerel: ‘Cybersecurity gaat verder dan techniek. Het is een multidisciplinair domein, en dat vergt nieuwe vormen van samenwerking en oplossingen. Op dit moment wordt er nog te weinig samengewerkt. We hebben daarom een specifieke interdisciplinaire organisatie nodig om daar meer op te sturen. Een papieren samenwerkingsorganisatie is daarvoor niet genoeg. Je moet er echt een instituut van maken, waar mensen elkaar tegen komen in de gang en bij de koffieautomaat.’

Van den Berg: ‘De beste manier om een samenwerking duurzaam te verankeren is inderdaad om mensen daadwerkelijk een aantal dagen per week samen te brengen op één locatie. Dan krijg je loyaliteit en draagvlak.’ Moerel: ‘In het begin lopen de universiteiten hier waarschijnlijk niet warm voor. Maar zodra een instituut toegevoegde waarde heeft boven wat afzonderlijke instellingen zelf kunnen doen, krijgt het vanzelf een aanzuigende werking.’

Deze versturen we 3-4x per jaar.