We zijn het al bijna vergeten door corona, maar we begonnen 2020 met het Citrix-incident, waardoor we niet meer vanaf afstand konden werken. We sloten het jaar af met een ander incident, in Hof van Twente. De digitale systemen lagen plat, met serieuze gevolgen voor de dienstverlening van de gemeente. Dit soort incidenten zullen vaker plaatsvinden. Simpelweg omdat ons leven zich veel meer in het digitale domein afspeelt én omdat 100% veiligheid nou eenmaal niet bestaat. Niet in de fysieke en ook niet in de digitale wereld.

Omdat digitalisering zo diep ingrijpt in alle facetten van onze samenleving, is digitale weerbaarheid een onderwerp voor bestuurders. De digitale en de fysieke wereld vormen een geheel, waardoor een incident in de digitale wereld gevolgen heeft in de fysieke wereld. En andersom. Digitale weerbaarheid is dus geen ‘bedrijfsvoeringsding’, dit onderwerp vraagt echt om bestuurlijke aandacht. Daarom legt de VNG op de buitengewone algemene ledenvergadering in februari de leden een resolutie informatieveiligheid voor. Met daarin onder meer voorstellen hoe digitale weerbaarheid beter ingebed kan worden in het algemene domein van openbare orde en veiligheid. En wat de rol van de burgemeester daarin is.

Er zijn gelukkig al veel bestuurders die het belang van digitale weerbaarheid inzien en daar actie op ondernemen. Bij de politiek zie ik dat besef ook groeien. Maar er mag op dat niveau meer en breder aandacht voor zijn. Zoals burgemeester Sebastiaan van ’t Erve van Lochem zegt in een recent interview in het e-magazine van VNG Realisatie : je hoeft geen technisch specialist te zijn, maar je moet wel de alertheid hebben om de goede vragen in je organisatie te stellen. Op die manier ging hij het incident in Lochem te lijf.

In het jaaroverzicht dat de Informatiebeveiligingsdienst publiceerde wordt duidelijk dat 2020 een veelbewogen jaar was, waarin de IBD gemeenten bij onder meer 175 incidenten ondersteunde. Gemeenten leggen binnen de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering dit jaar een nog grotere nadruk op het vergroten van hun digitale weerbaarheid, bijvoorbeeld met de ontwikkeling van online hulpmiddelen die snel inzicht geven in belangrijke risico’s. Er wordt ingezet op voorkomen en genezen.

Deze versturen we 3-4x per jaar.