De Belastingdienst heeft de privacywet AVG op ernstige wijze geschonden door de gegevens van circa een kwart miljoen burgers jarenlang te verwerken in een zwarte lijst.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakt zich nog altijd ‘grote zorgen’ over het naleven van de wet door de Belastingdienst. Hoewel al anderhalf jaar duidelijk is dat de Belastingdienst compleet ontspoorde met het gebruik van zwarte lijsten, is de privacy-organisatie en het interne toezicht nog altijd niet op orde bij de fiscus.

Dat schrijft de AP in een brandbrief aan de demissionair staatssecretarissen Hans Vijlbrief (Belastingdienst) en Alexandra van Huffelen (Toeslagen en Douane). Aanleiding voor de brief is het recent afgeronde onderzoek naar de zogeheten Fraude Signaleringsvoorziening (FSV), een systeem waarin meer dan een kwart miljoen mensen op een zwarte lijst van ‘potentiële fraudeurs’ werden gezet. FSV werd in februari 2020 uit de lucht gehaald, nadat Trouw en RTL Nieuws het bestaan ervan onthulden.

Vergaarbak van vermoedens, meldingen of wraakacties

Het onderzoek van de AP bevestigt dat mensen bij het minste of geringste signaal op de zwarte lijst terechtkwamen. In veel gevallen is niet meer te achterhalen wat dat signaal was. AP-voorzitter Aleid Wolfsen sprak vrijdag van ‘een vergaarbak van vermoedens, verdenkingen, goedbedoelde meldingen of wraakacties’ waardoor mensen als potentiële fraudeur werden bestempeld. Alle kernbeginselen in de privacywet AVG werden met de lijst overtreden. “Zo zout hebben wij het als Autoriteit Persoonsgegevens nog niet gegeten bij een overheidsdienst”, sprak Wolfsen zijn verbazing over FSV uit.

“Vanzelfsprekend moet de Belastingdienst fraude aanpakken. Maar uit ons onderzoek blijkt dat de Belastingdienst fraudesignalen registreerde en gebruikte op een manier die absoluut niet is toegestaan. Onschuldige mensen zijn hierdoor gedupeerd.” Wolfsen schat dat vele duizenden mensen benadeeld zijn. Hij riep de regering op hen te compenseren, en daarbij het voordeel van de twijfel aan burgers te geven.

Deze versturen we 3-4x per jaar.