In het boek Technologie en recht vertrekken auteurs Georges Gielen, Peggy Valcke, Jan De Bruyne en Victoria Hendrickx vanuit technologische ontwikkelingen, big data, AI, privacy en cyberveiligheid, maar stellen ze kritische vragen over die evolutie. Hoe bewaar je het evenwicht tussen technologie en recht? Welke juridisch ethische overwegingen en regelgeving moet je in acht nemen? We bieden je hier een voorsmaakje met een deel uit het hoofdstuk over de regulering van AI technologie.

De fundamentele impact die AI op onze samenleving heeft en in toenemende mate zal hebben, volgens sommigen vergelijkbaar met de boekdrukkunst in de 15e eeuw, de stoommachine in de 18e eeuw, de elektriciteit op het einde van de 19e eeuw, en het internet in de 20e eeuw, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid 2021, dwingt ons om na te denken over welke ontwikkelingen wenselijk, of moreel aanvaardbaar zijn. De voorbije jaren zijn door verschillende overheids en private organisaties, binnen en buiten Europa, richtsnoeren aangenomen om de ontwikkeling en de implementatie van AI te reguleren. Die richtsnoeren zijn van diverse aard: moreel, juridisch, economisch en-of technisch, en houden verband met de modaliteiten van regulering, zoals voorgesteld door Lawrence Lessig in het boek Code and Other Laws of Cyberspace uit 1999, herzien in 2006. Lessig identificeert vier modaliteiten van regulering: recht, normen, markt en architectuur. De modaliteiten dienen zowel ter regulering als sanctioneringsmechanisme om het gedrag van mensen te beperken, Lessig 1999, Lessig 2006.

Sinds dat boek is het besef gegroeid dat de technische architectuur van dingen ons gedrag in zeer sterke mate kan sturen, en zelfs in staat is om een systeem van perfecte afdwinging te creeren. In het boek richt Lessig zich op programmeercode of software, maar het kan evenzeer gaan om verkeersdrempels om snelheidslimieten af te dwingen of motorvoertuigen die geprogrammeerd zijn zodat ze maar kunnen starten als de bestuurder een negatieve alcohol of drugstest aflegt. In dat geval is het verbod om te rijden onder invloed, quasi, perfect afdwingbaar.

De verschillende modaliteiten, of normeringsinstrumenten, bestaan niet los van elkaar, maar beinvloeden elkaar en spreken elkaar idealiter niet tegen. Er is geen hierarchie tussen modaliteiten, hoewel sommige meer effectief kunnen zijn, zoals architectuur, en andere meer democratisch, zoals het recht, de Oliveira Santos Coinage, 2020. Hieronder overlopen we de modaliteiten van Lessig meer in detail, namelijk het recht, de normen, de markt en de architectuur.

Deze versturen we 3-4x per jaar.