We vertrouwen elke dag op het internet voor bijna alles: bankzaken, nieuws, werk en ontspanning. Maar wat als het internet plots wereldwijd uitvalt?

Even een gedachte-experiment: je wekker gaat af, je grijpt slaperig naar je smartphone en niets werkt: geen 4G, geen wifi, geen WhatsApp. Eerst denk je dat het aan de router ligt, maar al snel blijkt het breder te gaan. De supermarkt kan geen betalingen aannemen, het openbaar vervoer rijdt niet volgens de app en zelfs de bankautomaten doen vreemd. Geen verbinding. Geen updates. Geen internet.

Sciencefiction? Niet echt. Wereldwijd is het internet zo verweven met alles wat mensen doen dat zelfs een lokale storing voelbaar wordt tot in de dagelijkse routines. Dit artikel verkent wat er gebeurt als dat netwerk echt zou uitvallen: een gedachte-experiment dat nuchter maar confronterend is.

Alles verbonden

Het internet is geen magisch wolkje, maar een gigantisch netwerk van kabels, servers, routers en antennes. De meeste data die we ‘online’ sturen, reist in werkelijkheid door onderzeese glasvezelkabels. Wereldwijd liggen er meer dan 500 van die verbindingen. België is aangesloten via knooppunten in Antwerpen en Zeebrugge, Nederland via de AMS-IX in Amsterdam, een van de drukste internetknooppunten ter wereld. Een storing kan op veel manieren ontstaan: een scheepsanker dat een kabel raakt, een overbelast datacenter of een menselijke fout. In 2021 zorgde een verkeerd geconfigureerde router bij het Amerikaanse bedrijf Fastly ervoor dat een groot deel van het web, inclusief Spotify, Reddit en overheidswebsites, enkele uren platlag. Dat was nog maar een voorproefje van wat een echte digitale black-out zou kunnen zijn.

In de kracht van het internet schuilt ook meteen zijn grootste zwakte. Het is ontworpen zonder centrale uit-knop, wat het robuust maakt. Tegelijk kan één kleine fout zich razendsnel verspreiden en domino-effecten veroorzaken.

Dag zonder internet

Stel dat het wereldwijd misgaat: geen data, geen verbinding, geen cloud. Wat gebeurt er dan?
Op de eerste dag overheerst vooral de verwarring. Mensen proberen in te loggen, herstarten hun routers en bellen helpdesks die ook geen verbinding hebben. In winkels en tankstations vallen betaalsystemen uit, want Bancontact en Maestro werken via online verificatie. Contant geld wordt ineens weer belangrijk, al heeft bijna niemand nog cash bij zich en sommige betaalregisters werken ook niet zonder internet.

Het openbaar vervoer loopt vast omdat realtime-informatie niet meer werkt. Treinen rijden wel, maar de apps en borden blijven blanco. Slimme huizen verliezen hun functies: verlichting, verwarming en beveiligingscamera’s reageren niet meer. Zelfs de thermostaat weigert dienst wanneer die afhankelijk is van de cloud.

Na enkele uren wordt duidelijk dat dit geen gewone storing is. Er is geen Netflix, geen YouTube, geen cloudmuziek. Foto’s en documenten die in de cloud staan, zijn onbereikbaar. Wie zijn hele digitale leven online heeft gezet, merkt hoe leeg dat plots kan voelen. De afhankelijkheid van constante connectiviteit wordt pijnlijk zichtbaar.

Deze versturen we 3-4x per jaar.