De Autoriteit Persoonsgegevens, AP, heeft er sinds 1 januari 2023 officieel een taak bij. De privacy toezichthouder ziet toe op algoritmen. Het gaat om een coordinerende rol waarin het samenwerkt met bestaande colleges, markttoezichthouders en rijksinspecties.

De AP controleert zowel rekenmodellen die door de overheid worden gebruikt als algoritmen van commerciele bedrijven. Het onderzoekt op basis van klachten en tips en vanuit eigen initiatief. Bij geconstateerde overtredingen kunnen ook boetes opgelegd worden. AP-voorzitter Aleid Wolfsen kan desgevraagd nog niet voorspellen waneer bedrijven of overheden de eerste berispingen kunnen verwachten.

Voorlopig is de autoriteit sowieso nog in de opstartfase van haar nieuwe taak rondom algoritmetoezicht. Er moet nog een normenkader worden geschreven, een juridisch stuk waarin staat waaraan algoritmen die persoonsgegevens verwerken precies moeten voldoen. Dat gebeurt om burgers te beschermen tegen bijvoorbeeld discriminatie en uitsluiting. Ook werkt de AP aan een transparantieverklaring, met dat document kunnen partijen die algoritmen gebruiken inzage geven in de werking van dat rekenmodel en hoe het systeem tot een uitkomst komt. 

Algoritme-waakhond

Op een bijeenkomst in een gebouw vlakbij het Binnenhof, waar de AP sinds september 2022 is gehuisvest, gaven minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming), staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Digitalisering) en Aleid Wolfsen (voorzitter AP) de officiele aftrap voor die nieuwe activiteiten van de algoritme-waakhond. De coordinerende, sectoroverstijgende activiteiten zijn ondergebracht in een onderdeel van de AP dat de directie Coordinatie algoritmes, heet. 

Deze versturen we 3-4x per jaar.