Het kabinet wil programmatuur voor verkiezingsuitslagen centraal ontsluiten, maar behoudt tot zorg van de Raad van State de decentrale optie. Wanneer er voor een decentrale opzet van de uitslagprogrammatuur voor verkiezingen wordt gekozen, heeft de Kiesraad niet de mogelijkheid om de betrouwbare werking en beveiliging van de uitslagprogrammatuur op afstand te monitoren en in te grijpen als dat nodig is. Bovendien zijn er dan geen werkbare terugvalopties als er problemen zijn met de programmatuur. De handmatige terugvaloptie is eerder als onwenselijk beoordeeld.

Kiesraad verantwoordelijk

Dat schrijft de Raad van State in een advies over een door het kabinet voorgestelde ontwerpbesluit tot wijziging van het Kiesbesluit in verband met de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen. Die zou op 1 juli 2025 in werking moeten treden. Die programmatuur helpt gemeenten en centraal stembureaus om verkiezingsuitslagen tijdig en correct vast te stellen. Met de wet wordt de Kiesraad wettelijk verantwoordelijk voor het beheer en de beveiliging van de nieuwe uitslagprogrammatuur. De voorgestelde wijziging moet ervoor zorgen dat het gebruik van programmatuur bij de vaststelling van de verkiezingsuitslag betrouwbaar, veilig, transparant en controleerbaar is.

Decentrale ontsluiting

Maar de Raad van State wijst erop dat de wet weliswaar uitgaat van centraal ontsloten uitslagprogrammatuur, maar dat de mogelijkheid in zowel de wijziging als in het ontwerpbesluit is opengelaten om de programmatuur decentraal te ontsluiten. Reden hiervoor is, volgens het kabinet, dat niet zeker is of een centrale opzet altijd mogelijk is of zelfs helemaal niet kan worden aangeboden. In dat geval moet de programmatuur, net als nu, decentraal worden ‘gehost’, met de hierboven beschreven gevolgen van dien.

Deze versturen we 3-4x per jaar.