Met het Digitale OverheidsOnderzoek: Gemeente 2030 onderzocht softwaremaker BCT in samenwerking met iBestuur eind vorig jaar de digitale stand van zaken bij gemeenten. Directeur Dimitri Palmen wilde de bevindingen graag toetsen aan de praktijk en ging in gesprek met Saskia Bruines in haar rol als wethouder van de gemeente Den Haag en lid van de VNG-commissie Smart Cities.

Beide gesprekspartners hebben al zeker 20 jaar ervaring met de relatie overheid en technologie. Palmen werkt al die jaren al voor BCT, dat software maakt voor de lokale en regionale overheden en de semipublieke sector. Bruines’ huidige werk rondom Smart Cities kan gezien worden in het verlengde van De Glazen Stad, een project uit 2001 dat de toegang wilde vergroten van burgers en bedrijven tot gemeentelijke informatie. “Ik ben eigenlijk nog steeds met dezelfde dingen bezig”, constateert ze enigszins verrast.

Dat is een mooi aanknopingspunt voor Palmen, die wil weten waarom digitalisering bij de overheid zo traag verloopt. Of misschien is ‘verliep’ beter, want het coronavirus heeft laten zien dat digitalisering veel sneller kan. Palmen vraagt Bruines in hoeverre de gemeente Den Haag voorbereid was op het massaal verplicht thuiswerken van medewerkers. De wethouder antwoordt dat het voor iedereen lastig is geweest, maar dat ook in Den Haag de technische mensen hard aan het werk zijn gegaan om op afstand werken mogelijk te maken. “Wij waren bezig met de omschakeling naar Microsoft Teams toen de lockdown werd afgekondigd. Die transitie is natuurlijk versneld doorgezet.”

Palmen: “Van de ondervraagden zei 62 procent dat hun organisatie in maart 2020 niet voorbereid was op volledig digitaal werken. In december was 50 procent dat wél. Zou u zeggen dat het nieuwe coronavirus een gamechanger is gebleken?” Bruines geeft de voorkeur aan het woord katalysator. “De pandemie heeft geleid tot versnelling op veel gebieden. Het heeft ook medewerkers gedwongen om digitaal vaardiger te worden en dat vind ik positief.” Op de vraag of de versnelling blijvend is, antwoordt Bruines beknopt: “Ik hoop het.”

Privacy op orde

Uit het onderzoek bleek ook dat de ondervraagde gemeenten vinden dat ze achterlopen op het gebied van digitalisering, informatiebeveiliging en privacy. Palmen wil van Bruines weten hoe zij daarover denkt en wat volgens haar de oorzaken zijn. “Bedrijven hebben het in zekere zin makkelijker”, meent Bruines. “Gemeenten werken met zo veel verschillende systemen, dat maakt digitalisering complex. En omdat zij een publieke verantwoordelijkheid hebben, moet alles kloppen. Daar komt ook nog eens bij dat overheidsorganisaties complex zijn, met veel afdelingen en departementen. Maar we hebben al grote slagen gemaakt. Wat betreft privacy is de Autoriteit Persoonsgegevens heel alert en dat dwingt gemeenten haast te maken om dat op orde te krijgen. Ik vind dat we heel goed op koers zijn.”

Deze versturen we 3-4x per jaar.