Gemeenten die groepen en personen online in de gaten houden, begeven zich daarmee op juridisch glad ijs doordat ze de regels hiervoor niet kennen. Protocollen moeten duidelijkheid scheppen, aldus onderzoekers van NHL Stenden Hogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

De wens van lokale overheden om online te monitoren is op zichzelf te begrijpen, blijkt uit de dinsdag verschenen studie. ‘Er is op voorhand geen reden om aan te nemen dat de politie wél en de gemeente niet kan monitoren wat op internet gaande is. Waar de openbare orde in het geding is, heeft immers niet alleen de politie maar ook elke Nederlandse gemeente, en in het bijzonder elke Nederlandse burgemeester een belangrijke taak te vervullen.’

Ordeverstoringen

In dat opzicht lijkt de behoefte aan monitoring alleen maar te groeien. ‘Gemeenten lijken steeds vaker geconfronteerd te worden met ordeverstoringen die online beginnen of online versterkt worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om onrust rondom politieke besluiten, overlast door groepen en individuen, oproepen tot demonstraties, illegale evenementen en polarisatie tussen inwoners.’

Maar dit online volgen dreigt al snel een juridisch mijnenveld worden als gevolg van de privacyregels, waarvan gemeenten goed op de hoogte dienen te zijn. ‘Social media zijn weliswaar openbaar, maar het is een misverstand te denken dat je alles mag doen met gegevens die je uit openbare bronnen haalt,’ zegt onderzoeker Willem Bantema.

‘Een naam, IP-adres en zelfs een nickname zijn ook persoonsgegevens. Gemeenten weten niet wat ze wel of niet mogen en zijn niet op de hoogte van de juridische kaders als het gaat om online monitoring.’

Deze versturen we 3-4x per jaar.