Het kabinet heeft het wetsvoorstel bekendgemaakt over hoe Nederland het toezicht op de Europese AI-verordening kan gaan organiseren. Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) heeft de Tweede Kamer hierover geïnformeerd en de uitvoeringswet AI-verordening maandag 20 april 2026 in internetconsultatie gebracht.

Met dit wetsvoorstel wordt een belangrijke stap gezet richting structureel toezicht op artificiële intelligentie (AI). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) krijgen daarin een centrale rol.

’Wij zijn blij dat het kabinet nu een grote stap zet om te kunnen komen tot de definitieve uitvoeringswet en toezicht op de AI-verordening, en dat het advies van de AP en de RDI vrijwel volledig is overgenomen’, aldus Aleid Wolfsen, voorzitter van de AP. ‘Sinds 2023 hebben we hard gewerkt als coördinerend algoritmetoezichthouder. Met het toezicht op de AI-verordening komt daar nu een belangrijke taak bij.’

Hybride model met 10 toezichthouders

Het kabinet kiest voor een hybride toezichtmodel met 10 markttoezichthouders. Toezichthouders houden daarin toezicht op AI binnen hun domein. Zo blijven de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) verantwoordelijk voor financieel toezicht, en houden inspecties toezicht op productveiligheid.

Daardoor krijgen organisaties zoveel mogelijk te maken met toezichthouders die zij al kennen. Is er voor een bepaald terrein nog geen duidelijke toezichthouder, dan krijgt de AP die rol. De AP en de RDI krijgen aanvullend een coördinerende rol binnen het toezichtstelsel.

AP krijgt toezicht op verboden AI, transparantie en hoog-risico-toepassingen

De AP wordt, naast het controleren van de naleving van privacywetgeving zoals de AVGen de RGR, verantwoordelijk voor het toezicht op:

• verboden AI-praktijken, zoals manipulatieve AI;
• transparantieverplichtingen, zoals herkenbaarheid van chatbots en deepfakes;
• een groot deel van de hoog-risico AI-toepassingen, zoals in werk, onderwijs en overheid.

De AP en de RDI gaan daarnaast samen zorgen voor coördinatie, samenwerking, kennisopbouw en harmonisatie. Ook krijgen zij een rol bij het faciliteren van innovatie, onder meer via de sandbox.

Duidelijkheid voor organisaties

Voor organisaties maakt het voorstel duidelijker bij welke toezichthouder zij terecht kunnen. Ook kunnen organisaties nu concreet verder met de inrichting van hun governance en bedrijfsprocessen, zodat zij op tijd voldoen aan de vereisten uit de AI-verordening.

Voor hoog-risico AI-systemen gelden strenge eisen. Bijvoorbeeld voor risicobeheer, datakwaliteit en documentatie. Ook moeten organisaties gebruikers verplicht informeren (transparant zijn) over het gebruik van AI. Bijvoorbeeld bij chatbots en AI-gegenereerde content.

Tegelijkertijd komt er ondersteuning. Vanaf 2026 gaan de AP en de RDI ook een AI regulatory sandbox inrichten. Daar kunnen organisaties hun AI-systemen toetsen en begeleiding krijgen van toezichthouders.

Deze versturen we 3-4x per jaar.