Dit is het laatste artikel in een zevendelige reeks over innovatie bij gemeenten. In 2019 zijn de belangrijkste thema’s mobiliteit, privacy, digitalisering, inclusiviteit en de infrastructuur.

In dit afsluitende artikel van de serie innovatie bij gemeenten bespreken we de belangrijkste innovatiethema’s van gemeenten in 2019. Iedere gemeente kent haar eigen problematiek, en zo ook haar eigen thema’s. We hebben gevraagd op welke thema’s door de gemeenten uit de steekproef ingezet gaat worden en waarom deze gebieden de focus krijgen. De volgende thema’s komen het meeste voor.

Mobiliteit

Mobiliteit wordt door veel gemeenten genoemd. Het wordt steeds drukker in Nederland en op dit vlak gebeurt er veel. Er zijn zelfrijdende auto’s, maar ook meer en meer pakketbezorgers in de straten. Zeker in de drukke binnensteden is dat een groot probleem. Amsterdam is het beste voorbeeld. Het is druk in Amsterdam en het wordt alleen maar drukker. Theo Veltman, Programmamanager Innovation, ziet graag innovatie met betrekking tot crowdmanagement en trafficmanagement. “Daarbij komt een focus op veiligheid, dat nauw verbonden is aan de toenemende drukte in de stad.” De gemeente maakt veel gebruik van data-analyse in deze context. Data is bij mobiliteit de heilige graal.

Privacy

Er is in de maatschappij een toenemende focus op privacy, mede vertaald in de AVG waarin het toestemming voor het gebruiken van gegevens in relatie tot doelbinding geregeld is. We moeten ons ook digitaal vrij kunnen bewegen, zonder dat elke beweging wordt geregistreerd en geanalyseerd. De interpretatie van de wet leidt tot verwarring en een rem in ontwikkeling van innovatie. In veel gevallen wordt de wet strikt door juristen geïnterpreteerd. In Amsterdam zijn daarvoor net strikte regels opgesteld. “We hebben als doel dat Amsterdammers zich kunnen bewegen in openbare ruimtes, zonder digitaal gevolgd te worden,” aldus Theo Veltman. Het betekent vooral dat de anonimisering van de gegevens goed geregeld moet zijn. Opvallend is dat de wet consequenties heeft op ieder niveau in gemeenten. Van hoog tot laag worden mensen ermee geconfronteerd. Het opbouwen van kennis op al die niveaus is belangrijk. Anders leidt het tot veel overleg zonder dat we voortgang kunnen maken.

Digitalisering

Het is een populair woord, maar het is wel een blijvend belangrijk onderwerp. De digitalisering blijft doorgaan en dat brengt een aantal extra focusgebieden. Gemeenten beseffen zich beter hun infrastructurele rol daarbinnen. De huidige infrastructuur is nu eenmaal bedacht met een andere wereld in het achterhoofd. Een wereld waarin mensen nog geen eigen energie opwekten, er geen zelfrijdende auto’s waren en mensen nog niet massaal online winkelden.

Experimenteren
Stijn Steenbakkers, wethouder in Eindhoven benoemt ze: “Infrastructuur, spelregels en digitaliseren van het MKB. Hoe zorgen we ervoor dat iedereen digitaal goed bereikbaar is? Hoe zorgen we ervoor dat het gestructureerd en in ieders voordeel verloopt? En tot slot, hoe zorgen we ervoor dat het MKB, dat op dit vlak achterloopt op grote bedrijven, ook digitaliseert?” Net als bij privacy is het opbouwen van kennis en ervaring op dit gebied belangrijk. Experimenteren ziet bijna iedereen als een belangrijk middel om in te zetten.

Inclusiviteit

Inclusiviteit wordt ook veel genoemd.  “Het gaat over allerlei vraagstukken,” aldus Esther de Leeuw, Directeur Dienstverlening Amsterdam. “Hoe kan je meer mensen betrekken? Hoe zorg je ervoor dat mensen die de taal lastig vinden, meer vertrouwen krijgen in het contact met de gemeente? Het gaat over allerlei vraagstukken en staat voor ons centraal.”

Infrastructuur op orde

Al eerder genoemd bij digitaliseren, maar het verdient een eigen kop. Marijn Fraanje, Chief Information Officer in Den Haag, benoemt dat aankomend jaar de infrastructuur om innovatie mogelijk te maken centraal staat. Overal wordt data verzameld op transparante wijze zodat mensen ermee aan de slag kunnen. Hiervoor zijn sensoren nodig, en voldoende bereik om de data over te dragen. “Zodat de business samen met de burgers aan de slag kunnen gaan om te innoveren.” Een voorbeeld hiervan is de wedstrijd die elk jaar uitgezet wordt, waarbij bedrijven en start-ups zich kunnen aanmelden om gemeentevraagstukken op te lossen. “Een van de winnaars had een app bedacht waarmee je met een foto zwerfvuil kan registreren, waarna de handhavingsdienst het komt opruimen.”

Deze versturen we 3-4x per jaar.