Hoe zorg je voor voldoende bewustwording over privacy bij je medewerkers? De gemeente Utrechtse Heuvelrug deed het op een ludieke manier met een heuse AVG Escaperoom. Privacy Officer Serena Kramer vertelt.

Het kweken van bewustwording over privacy. Weten wat er wel en niet mag als het gaat om privacy, bijvoorbeeld in relatie tot de AVG. Er zijn meerdere manieren om bewustwording te kweken. Bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug lieten ze hun medewerkers deelnemen aan een escaperoom waarin je AVG en privacygerelateerde vraagstukken tegenkomt.

Paniek!! Als receptioniste werk je voor een middelgrote gemeente (circa 50.000 inwoners). Op een dag krijg je een telefoontje waarin wordt gemeld dat de accountant volgende week langskomt. Dat is raar, denk je, want de ‘accountant’ is volgens jou al binnen en begonnen met zijn werk. Juist op dat moment zie je de man in kwestie het gebouw uitlopen, met een zwaarbeladen koffer onder zijn arm. Het is duidelijk: hier klopt iets niet. Dat blijkt, want niet veel later wordt duidelijk dat de gemeente is gehackt en de zogenaamde accountant een nog onbekende hoeveelheid data heeft meegenomen. Gemeenten, hacks en datalekken. Vrijwel dagelijks is het raak. Dat gaat van USB-sticks of laptops die worden vergeten, tot aan e-mails waarin te veel informatie wordt meegegeven.

Datalekken komen ook bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug voor. Vorig jaar noteerde de gemeente dertien datalekken, waarvan er zes werden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De datalekken werden gemeld door Serena Kramer, privacy officer en jurist bij de Utrechtse gemeente. Een van haar belangrijkste taken als privacy officer is het werken aan bewustwording bij de medewerkers van de gemeente. “Privacy staat of valt met bewustwording. Het kan erg fout gaan als je niet weet waar je mee bezig bent, of niet het gevoel hebt dat het erg mis kan gaan als je bepaalde handelingen uitvoert of nalaat.” Bij het kweken van bewustwording maakt Kramer gebruik van de ‘AVG Escaperoom’*, een actief leerconcept met spelelementen dat de werkelijkheid goed weet te benaderen. “In een digitale omgeving heb je als team een uur de tijd om je te ‘bevrijden’ uit een netelige situatie. In de standaard gemeenteversie gaat het over iemand van de Belastingdienst die bij een gemeente langskomt, wij hebben er een accountant van gemaakt. Daarnaast zijn onze eigen specifieke privacylessen er in verwerkt. De bedoeling van het spel is het leren van deze privacylessen. Hierbij moet je als team de identiteit van de hacker(s) achterhalen en wordt verwacht dat je de gestolen spullen (data) terugkrijgt.”

Deze versturen we 3-4x per jaar.