Skip to main content

Nudging in de openbare ruimte: subtiele gedragsbeïnvloeding

We weten dat we voor security en privacy niet kunnen vertrouwen op IT-maatregelen alleen, want informatieveiligheid vraagt inzet van ons allemaal. Sterker nog, juist aan de menskant valt er veel te winnen. Dat begint bij informatiebewustzijn, maar kennis en awareness alleen zijn óók niet voldoende. Uiteindelijk gaat het om gedragsverandering; niet alleen beseffen wat de risico’s zijn, maar daar ook naar handelen. Met andere woorden, van “we snappen het belang van veilig werken” naar “veilig werken, ja natuurlijk!”

De psychologie van gedragsverandering brengt ons in deze blog bij nudging, een motivatietechniek waarbij mensen subtiel worden gestimuleerd om zich op een gewenste wijze te gedragen. En dan specifiek nudging in de openbare ruimte, want kleine duwtjes in de rug kunnen veel effect hebben. Zeg nou zelf, wie heeft er nou nog nooit op een 50-weg met snelheidscontrole afgeremd om netjes een smiley te krijgen van het matrixbord? In deze blog nemen we daarom een aantal bekende en minder bekende voorbeelden door.

Leestijd: 2-3 minuten

Nudging: de theorie

De term nudging werd ruim tien jaar geleden geïntroduceerd toen de inmiddels Nobelprijswinnend gedragseconoom Richard Thaler en gedragswetenschapper Cass Sunstein het boek Nudge (‘naar betere beslissingen over gezondheid, geluk en welvaart’) uitbrachten. Zij stelden in dat werk de vraag ‘Hoe kunnen wij de mensen in onze samenleving ertoe brengen om de juiste keuzes te maken; keuzes waardoor ze gezonder en gelukkiger worden en waardoor ze over meer welvaart en vrijheid beschikken? We kunnen mensen met zachte hand – met een nudge – naar betere keuzes leiden, zonder hen te beperken in hun keuzevrijheid’, zo luidde het antwoord op de eigen vraag.

Het bekende werk van Thaler en Sunstein heeft voor een revolutie in de gedragspsychologie gezorgd door te laten zien dat kleine, subtiele (beleids)wijzigingen grote effecten kunnen sorteren. Beide heren werden adviseurs in het kabinet van Obama, en in het Verenigd Koninkrijk heeft ex-premier David Cameron het boek verplichte kost gemaakt voor zijn partijgenoten. 

Concrete voorbeelden om hun term ‘nudge’ te laden, in het Nederlands letterlijk te vertalen als por of duwtje in de rug, zijn onder meer gezonde voeding op ooghoogte plaatsen in schoolkantines om bewuster eten te stimuleren, en specifieke spaarplannen opt-out maken in plaats van opt-in om zodoende meer betrokkenheid bij pensioenen te creëren. 

Verder lezen bij de bron
IB&P

Lees ons boek

Gemeenten. Bewustzijn. Privacy.

Het handboek voor informatiebewustzijn bij de lokale overheid.

Nieuwsbrief

Deze versturen we 3-4x per jaar.

Recente blogs

BCM-routekaart voor gemeenten
Met een goed geïmplementeerd BCM-systeem ben je als organisatie beter voorbereid, waardoor je sneller en effectiever kunt reageren op verstoringen.
Inzicht in je risico’s: onmisbaar voor elke gemeente
In de digitale wereld is het beschermen van informatie en het beheren van risico’s cruciaal, ook voor gemeenten. Waarom dit belangrijk is en hoe je dit aanpakt, lees je in deze blog.
Rapportage Datalekken AP 2023
Te veel organisaties in Nederland die worden getroffen door een cyberaanval, waarschuwen betrokkenen niet dat hun gegevens in verkeerde handen zijn gevallen’. Dit blijkt uit het jaarlijkse overzicht van datalekmeldingen in Nederland van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). In deze blog lees je de belangrijkste conclusies uit het rapport.

Meer recente berichten

Amerikaans congreslid Tom Emmer fel tegen invoering CBDC
Verder lezen
Weinig aandacht voor cyberveiligheid bij bedrijven, blijkt uit EU enquete
Verder lezen
Microsoft maakt leidinggevenden verantwoordelijk voor cyberbeveiliging
Verder lezen
Gegevens klanten ABN AMRO mogelijk gelekt bij cyberaanval
Verder lezen
49 miljoen klanten getroffen door Dell hack
Verder lezen
Consultatie over cybersecuritywet NIS2 nu van start
Verder lezen
Veel Nederlandse bedrijven voldoen niet aan Europese vereisten voor cybersecurity
Verder lezen
OM: medewerker klantenservice, 21, gebruikte klantenbestand voor oplichting hoogbejaarden
Verder lezen
Software engineer krijgt taakstraf voor hack Mysteryland
Verder lezen
Nieuwe it wetgeving staat centraal op Cybersec Europe
Verder lezen