Rechtszaak over fraudebestrijding overheid: ‘Burgers bij voorbaat verdacht’

De overheid maakt burgers bij voorbaat verdacht van fraude en knoopt allerlei gegevens aan elkaar om die fraude op te sporen. Dat stelt een coalitie van juristen en belangenorganisaties, die een rechtszaak zijn begonnen over een inmiddels omstreden overheidsprogramma. De staat zelf zegt dat SyRI de privacy niet schendt.

Volgens voorstanders kan het systeem, SyRI (Systeem Risico-indicatie), met slimme algoritmes fraude opsporen door data aan elkaar te koppelen en te analyseren. Maar tegenstanders stellen dat het systeem grote groepen burgers, in de praktijk vooral inwoners van kwetsbare wijken, al bij voorbaat als mogelijke fraudeurs aanwijst.

“SyRI maakt burgers zonder aanleiding verdacht”, zegt Ronald Huissen van het Platform Bescherming Burgerrechten, een van de partijen achter de rechtszaak. “Het is een bedreiging voor de rechtsstaat.”

Dat vinden ook onder meer de FNV en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten, maar ook auteur Tommy Wieringa en publicist Maxim Februari, die zich bij de rechtszaak aansloten. De zaak dient vandaag in Den Haag.

Van tafel

De critici stellen dat er veel minder vergaande manieren zijn om fraude op te sporen, waarbij de privacy veel minder wordt geschaad. “We eisen dat het systeem van tafel gaat”, zegt Huissen over het in 2014 ingevoerde SyRI.

SyRI is een initiatief van het ministerie van Sociale Zaken. Tot nu toe hebben vier gemeenten het systeem gebruikt. Ze kunnen het inzetten om bijvoorbeeld illegale bewoning of fraude met bijstandsuitkeringen op te sporen.

De gemeenten kiezen een wijk uit waar mogelijk fraude plaatsvindt, en door te kijken naar kenmerken van bekende fraudeurs moeten nieuwe daders worden ontdekt. Die kunnen dan een extra controle verwachten.

Daarvoor worden zaken als inkomen, woonsituatie, informatie over de zorgverzekering en het gebruik van toeslagen van inwoners onder de loep genomen. Ook gegevens over bijvoorbeeld inburgering, schulden en zelfs het onderwijs kunnen worden meegewogen.

Verder lezen bij de bron
IB&P

Lees ons boek

Gemeenten. Bewustzijn. Privacy.

Het handboek voor informatiebewustzijn bij de lokale overheid.

Nieuwsbrief

Deze versturen we 3-4x per jaar.

Recente blogs

Help! Een dataclassificatie, DPIA en een BIA?!
Vanuit de AVG en BIO zijn er diverse (verplichte) maatregelen waarmee je als gemeente in kaart brengt wat je relevante systemen zijn en/of data is en waar de risico’s liggen met betrekking tot het gebruik ervan, zoals een dataclassificatie, DPIA en BIA. Maar wat is de onderlinge samenhang en hoe kan je profijt hebben als je een van deze onderdelen al gedaan hebt?
Verantwoordelijkheden van de proceseigenaar binnen de BIO
Informatiebeveiliging is binnen de BIO een verantwoordelijkheid van de proceseigenaar. Maar waar ben je dan precies verantwoordelijk voor en wat houdt die verantwoordelijkheid in
De rol van de OR bij privacy op de werkvloer
De ondernemingsraad (OR) speelt een belangrijke rol in een organisatie, ook op het gebied van privacy op de werkvloer.

Meer recente berichten

Patiente krijgt 2000 euro omdat secretaresse ziekenhuis haar dossier bekeek
Verder lezen
De werking van de CLOUD Act bij dataopslag in Europa
Verder lezen
Begroting 23: Gegevensuitwisseling in de zorg speerpunt voor VWS
Verder lezen
Privacylaksheid Big Tech is kans voor Europa
Verder lezen
GroenLinks kritisch op cameratoezicht parkeergarage Dronten
Verder lezen
Politie gebruikt niet goedgekeurde commerciele hacksoftware
Verder lezen
IT professionals voorstander van verplichte basisbeveiliging
Verder lezen
Privacyfunctionarissen pessimistischer over gedragsverandering
Verder lezen
Hoogleraar: Herbezinning openbare registers noodzakelijk
Verder lezen
Verhaal achter cyberaanval op Hoppenbrouwers Techniek te lezen in boek Hack
Verder lezen