Het debat over een nieuwe wet voor de AIVD en MIVD is losgebarsten. De twee zeggen niet zonder ruimere bevoegdheden te kunnen, maar de toezichthouder waarschuwt. Er staan veel rechten op het spel.

Er gebeuren hele grote dingen in Nederland, zo zei scheidend toezichthouder Mariette Moussault vorige week tegen de Tweede Kamer. Maar ik mag u niet zeggen hoe groot.

Moussault was vijf jaar lang voorzitter van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB), de commissie die toestemming moet geven voordat de AIVD en de MIVD het internet mogen aftappen of computerservers mogen hacken. In haar laatste week in functie was ze naar de de Kamer geroepen om die te briefen over een nieuwe, tijdelijke wet, die de bevoegdheden van de geheime diensten sterk verruimt.

Moussault vindt het belangrijk dat er een goede discussie wordt gevoerd over de gevolgen voor de privacy van burgers. Daarom had ze graag verteld welke verstrekkende operaties de AIVD en de MIVD nu al uitvoeren, onder de huidige Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv 2017) . Maar daar hebben de ministers Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken, CDA) en Kajsa Ollongren (Defensie, D66) een stokje voor gestoken. Op last van de twee ministers zijn enkele cruciale passages in het jaarverslag van de TIB over 2022 zwartgelakt, omdat ze staatsgeheime informatie zouden bevatten. Daardoor, zo zei Moussault tegen de Kamer, kan het debat over de nieuwe wet niet goed worden gevoerd. Ik vind het echt heel vervelend, zo zei Moussault, terwijl ze haar handen verontschuldigend ophief: Maar ik heb geen zin om vijftien jaar te gaan zitten.

De Tijdelijke wet cyberoperaties draait niet om details, zo heeft Moussault een dag eerder in een gesprek met NRC duidelijk gemaakt. De nieuwe wet maakt veel verdergaande inbreuk op grondrechten van burgers mogelijk. We spreken meestal over het recht van privacy, maar eigenlijk staat er veel meer op het spel: het recht van meningsuiting, het recht van vrije vergadering. Het gaat om het medische geheim, om de journalistieke vrijheid.

Verder lezen bij de bron

Deze versturen we 3-4x per jaar.