Gemeenten staan aan de vooravond van een structurele intensivering van hun beveiligingsinspanningen, terwijl de middelen achterblijven.

De financiële en organisatorische druk op gemeenten om te voldoen aan nieuwe Europese en nationale beveiligingsnormen neemt komende jaren stevig toe. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar de gemeentelijke kosten van informatiebeveiliging, uitgevoerd door Berenschot in opdracht van de VNG.

Het onderzoek laat zien dat gemeenten aan de vooravond staan van een structurele intensivering van hun beveiligingsinspanningen, terwijl de beschikbare middelen vaak achterblijven. Het rapport brengt voor het eerst breed in kaart welke incidentele en structurele kosten gemeenten momenteel maken én welke extra investeringen nodig zijn om te voldoen aan aangescherpte verplichtingen uit onder meer de Cyberbeveiligingswet (Cbw), de BIO2 en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke). Voor veel gemeenten blijkt het lastig precies te duiden welke inzet nodig is om compliant te raken; dit onderzoek moet helpen die discussie beter te voeren binnen de organisatie en richting het Rijk.

Kosten lopen op: gemiddeld één miljoen per jaar

Uit de analyse van veertien gemeenten van verschillende omvang ontstaat een duidelijk beeld. Een gemiddelde gemeente heeft tot nu toe circa 0,8 miljoen euro aan incidentele kosten gemaakt voor de implementatie van wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging. Het grootste deel van deze kosten zit in het opstellen van beleid, procedures en basisinrichting. Daarnaast is al een aanzienlijk deel besteed aan de voorbereidingen op nieuwe regelgeving zoals de BIO2 en Cbw.

De structurele kosten liggen nog hoger. Een gemiddelde gemeente is jaarlijks ongeveer 1 miljoen euro kwijt aan structurele uitvoeringstaken, waarvan ruim de helft betrekking heeft op bestaande verplichtingen. Voor toekomstige eisen wordt gemiddeld nog eens een half miljoen per jaar extra begroot. Grote gemeenten komen uit op structurele lasten van circa 1,8 miljoen euro per jaar, middelgrote op 1 miljoen euro en kleine gemeenten op ongeveer 0,5 miljoen euro.

Vooral kleine gemeenten blijken relatief hoge incidentele kosten te maken; vaak ontbreekt daar een stevige basisinrichting, waardoor veel werkzaamheden extern moeten worden ingekocht. Tegelijkertijd is in kleinere organisaties de structurele capaciteit vaak beperkt, wat de komende jaren tot knelpunten kan leiden.

Druk vanuit nieuwe wetgeving

De toenemende druk komt vooral door nieuwe wettelijke verplichtingen.

Deze versturen we 3-4x per jaar.