In 2022 heeft de Europese Unie de CER richtlijn, Critical Entities Resilience, ingevoerd, met als doel de weerbaarheid van kritieke organisaties, waaronder zorginstellingen, te verhogen. Deze nieuwe richtlijn stelt voor het eerst specifieke eisen aan de weerbaarheid van de gezondheidszorg en introduceert nieuwe rechten en plichten voor zorgaanbieders. Maar wat betekent dit concreet voor de gezondheidszorg?

Lidstaten van de Europese Unie, waaronder Nederland, moeten de CER richtlijn voor 17 oktober omzetten in nationale wetgeving. Demissionair minister Justitie en Veiligheid, Yesilgoz Zegerius, heeft aangegeven dat Nederland deze deadline niet gaat halen. Het wetsvoorstel wordt dit najaar verwacht, waarna kritieke entiteiten zoals ziekenhuizen, laboratoria en zorginstellingen, worden geselecteerd die aan de richtlijn moeten voldoen. Deze geselecteerde instellingen zullen hun processen moeten evalueren en aanpassen om te voldoen aan de nieuwe eisen. Dit bovenop de al bestaande wet en regelgeving, stelt zorgaanbieders voor aanzienlijke uitdagingen.

De vier belangrijkste eisen van de CER richtlijn zijn:

1. Risicobeoordeling, Artikel 12

Binnen negen maanden na identificatie moeten kritieke entiteiten een risicobeoordeling uitvoeren. Deze beoordeling moet zowel externe als interne risicofactoren in kaart brengen en moet minstens elke vier jaar worden herhaald.

Bij het uitvoeren van deze risicobeoordeling is het belangrijk om niet alleen rekening te houden met externe risico s zoals natuurrampen, terroristische aanvallen, volksgezondheidscrises en hybride bedreigingen, maar ook met interne risico s, zoals ICT uitval, verstoringen in de aanlevering van medische goederen of grootschalige personeelstekorten. Een significant intern risico voor de gezondheidszorg is bijvoorbeeld cybercriminaliteit, die wereldwijd jaarlijks met ongeveer 22 procent toeneemt.

2. Weerbaarheidsmaatregelen, Artikel 13,

Kritieke entiteiten moeten maatregelen nemen om de risico s, zoals beschreven in Artikel 12, te verminderen. Dit omvat technische, beveiligings en organisatorische maatregelen voor onder andere incidentpreventie, fysieke beveiliging, incidentbestrijding, herstel, personeelsbeveiliging en bewustwording. Het ontwerpen en implementeren van deze maatregelen vereist expertise, middelen en capaciteit, wat een uitdaging kan zijn voor zorginstellingen vanwege beperkte middelen en financien. Het is belangrijk dat deze maatregelen passend en duurzaam zijn, om onnodige investeringen te voorkomen.

Een effectieve methode om deze maatregelen te structureren is door het uitvoeren van een Business Impact Analyse. Dit helpt bij het identificeren van de belangrijkste zorgprocessen en het ontwerpen van geschikte maatregelen om de continuiteit van de meest kritieke zorgprocessen te waarborgen tijdens verstoringen.

Deze versturen we 3-4x per jaar.