Overweegt het management van jouw organisatie een toegangscontrolesysteem te installeren? En wil het daarbij gebruik maken van vingerafdrukken of gezichtsherkenning? Dan loop je echt een risico, want in de meeste gevallen is zo n systeem strijdig met de privacywetgeving. Maar toch, ook hierop bestaan uitzonderingen.

Laten we positief beginnen. In een branche vormt gezichtsherkenning geen probleem, de melkveehouderij. Sommige boeren willen de gezondheid van hun koeien voortdurend monitoren, en hen bovendien snel en nauwkeurig kunnen aansluiten voor het melken. Dus zetten ze soms AI en beeldverwerking in die de koeien in kwestie grondig analyseren, niet alleen hun kop maar ook de grootte en vorm van hun uiers.
De problemen beginnen als ondernemers de overstap maken van koeien naar klanten. Vraag dat bijvoorbeeld aan de Jumbo directeur in Alphen aan den Rijn. Hij maakte zich zorgen om het aantal winkeldiefstallen in zijn filiaal, en dus greep hij naar een kordaat middel, toegangscontrole met gezichtsherkenning. Veelplegers stonden immers in een grote databank, en voor het algoritme was het een koud kunstje om hen eruit te pikken. Dan bleven de poortjes dus dicht.

Dikke streep

Een prima oplossing, zou je denken, maar de Autoriteit Persoonsgegevens, AP, haalde er een dikke streep door. Want om gebruik te maken van een toegangscontrolesysteem met biometrische gegevens, gezichten, irissen, vingerafdrukken, moet een werkgever voldoen aan twee voorwaarden:

1. Ofwel hebben de betrokkenen uitdrukkelijk toestemming gegeven.
2. Of de gekozen oplossing is absoluut noodzakelijk, en er liggen ook geen goede alternatieven.

Nice, maar niet noodzakelijk

Met dit in het achterhoofd valt het bezwaar van de Autoriteit Persoonsgegevens gemakkelijk te begrijpen. De veelplegers hadden natuurlijk geen toestemming verleend, en het belang van de werkgever was gewoon niet groot genoeg. Luister bijvoorbeeld naar TNO expert Jeroen van Rest: In veel gevallen is zo n privacygevoelig toegangscontrolesysteem vooral nice. De werkgever werkt hiermee aan zijn ultramoderne uitstraling: zijn pand wordt futureproof. Maar nice is iets heel anders dan noodzakelijk, en een Jumbo-filiaal valt niet te vergelijken met een kerncentrale. En dus wordt het disproportioneel. Het middel staat niet in verhouding tot het doel.

Deze versturen we 3-4x per jaar.