De invoering van de AVG was een eitje vergeleken bij wat de gemeenten de komende jaren te wachten staat. Dertien Europese digitale wetten moeten binnen drie jaar zijn geimplementeerd, een operatie die volgens een VNG analyse alleen kans van slagen heeft als de gemeente een heuse digitale transformatie doormaakt. In het gemeenteland is men sceptisch. Dat gaan heel wat gemeenten niet trekken.

Digitale transformatie afdwingen

Eigenlijk is dat precies wat de Europese Commissie voor ogen staat: een digitale transformatie afdwingen door in korte tijd een heleboel wetten op uiteenlopende, maar gerelateerde terreinen als kunstmatige intelligentie, databeheer, cybersecurity en digitale identiteiten uit te vaardigen die alleen in samenhang en transitie kunnen worden geimplementeerd. In 2030 moet de Digital Decade gerealiseerd zijn: een digitaal soeverein Europa dat mensgericht, duurzaam, inclusief en welvarend is. Richtinggevend is het Digitaal Kompas, dat voorziet in digitaal vaardige burgers en hooggekwalificeerde professionals, een veilige en duurzame digitale infrastructuur en een digitaal transformatie van bedrijven en overheidsdiensten. De dertien wetten die uiterlijk in 2026 geimplementeerd moeten zijn, vormen het wettelijk kader.

Proactieve aanpak VNG

Jonas Onland is programmaleider digitalisering in Europa bij de VNG en medeverantwoordelijk voor de impact-analyse Samenhang Europese digitale wetgeving. Door de impact van de AVG werd gemeenteland indertijd min of meer overvallen. Dat was eens maar nooit meer: vandaar nu een proactieve aanpak vanuit de VNG. Het doel van de impact-analyse is zorgen voor overzicht en daarmee bewustwording. De dertien wetten zijn allemaal op zich van een vergelijkbare omvang als de AVG: wat er op de gemeenten afkomt is enorm! Tegelijkertijd staan die richtlijnen en verordeningen allemaal met elkaar in relatie. Ze kunnen dan ook alleen in samenhang worden aangepakt. Dat moet uiteindelijk leiden tot de inrichting van een goede, digitale infrastructuur volgens de Europese waarden.

Meer dan vinkjes zetten

Andre Huykman, gemeentesecretaris in Zoetermeer, ziet de bui al hangen. Gemeenten hebben er vier jaar over gedaan om de AVG onder de knie te krijgen. Even door de oogharen bezien: er komt nu factor 4 op ons af. En daar krijgen we ook nog minder tijd voor. Dat gaan heel wat gemeenten niet trekken.

Deze versturen we 3-4x per jaar.