We zijn ons in Nederland onvoldoende bewust van de continue cyberdreiging waaraan overheden, instellingen, bedrijven en burgers bloot staan. We moeten daarom zorgen dat onze verdediging veel beter wordt. Dat is de boodschap van Erik Akerboom, directeur generaal van de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst, AIVD. Het regent incidenten.

Akerboom stelt dat cybersecurity een hoofdzaak van de leiding moet zijn, ergo: hoog op de bestuurlijke agenda moet staan, juist op het thema digitale weerbaarheid. Hij pleit bovendien voor aangepaste wet- en regelgeving die het de AIVD mogelijk maakt sneller te kunnen handelen en nationale belangen beter te beschermen. De digitale wereld is nu eenmaal fluide, beweegt snel over grenzen heen.

Vlucht

Het is voortdurend zoeken naar wie ons aanvalt

Akerboom was tussen 1998 en 2003 al directeur Democratische Rechtsorde bij de AIVD. Om maar met de deur in huis te vallen: wat is er in die kleine twintig jaar veranderd? Cyberdreiging heeft een vlucht genomen, nietwaar? De AIVD-topman knikt bevestigend: Het regent incidenten. Er is een permanente stroom aan digitale aanvallen op burgers, op bedrijven, op ministeries, op ambassades. Het is voortdurend zoeken naar wie ons aanvalt. Het is echt een nieuwe wereld waarin we zitten, kijk ook naar de recente ontwikkelingen in Oekraine. Onze teams zijn daar vanzelfsprekend druk mee bezig. Ontwikkelingen houden we scherp in de gaten en waar nodig acteren we. Het is vooralsnog vooral een fysieke oorlog om grondgebied, maar dat laat onverlet dat zich ook cyberdreigingen kunnen voordoen. Daar zijn we als dienst zeer alert op. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om rust en overzicht te bewaren. Rust is in situaties als deze een goede raadgever en vergeet niet: we hebben als dienst ook te maken met andere langer lopende cyberdreigingen om ons heen. Het is dus van belang om ook daar zicht op te hebben en niet alle aandacht alleen op de situatie rond Oekraine te vestigen.

Digitale dreiging

De landen van waaruit de meeste digitale dreigingen komen zijn Rusland en China, gevolgd door Noord-Korea en Iran. Rusland is op vele terreinen actief. De AIVD haalde eerder het nieuws met het oprollen van een Russisch spionagenetwerk waarbij twee inlichtingenofficieren non grata werden verklaard. Akerboom vertelt dat het om een groot netwerk ging, toegespitst op technologie en wetenschap. De aanname was dat onderzoek in het netwerk onder betrokkenen zeer waarschijnlijk niet onder de radar zou blijven en dus koos de AIVD er zelf voor om in the lead te zijn en het nieuws naar buiten te brengen. Ook om de Russen duidelijk te maken dat zulke activiteiten hier niet worden getolereerd.

Deze versturen we 3-4x per jaar.